Załącznik nr 7

WYMAGANIA DOTYCZĄCE WYTWARZANIA KWALIFIKOWANEGO MATERIAŁU SZKÓŁKARSKIEGO ORAZ JEGO JAKOŚCI

A. Wytwarzanie kwalifikowanego materiału szkółkarskiego.

I. Materiał przedelitarny¹ drzew owocowych i ich podkładek.

1. Utrzymywanie roślin wolnych od wirusów:

Rośliny rosną pojedynczo w pojemnikach w odkażonym podłożu, bez kontaktu korzeni roślin z glebą, w owadoszczelnych karkasach. Rośliny należy przetestować indywidualnie w celu stwierdzenia, że są wolne od organizmów wymienionych w pkt VII. l. Podstawowe testy należy wykonać na drzewiastych roślinach wskaźnikowych. Testy uzupełniające to: testy na zielnych roślinach wskaźnikowych, serologiczne, PCR, RT-PCR i DAPI.

2. Ocenę tożsamości odmianowej należy wykonać indywidualnie dla każdej rośliny.

II. Plantacje podkładek wegetatywnych drzew owocowych.

1. Izolacja przestrzenna:

1) mateczniki podkładek jabłoni, gruszy, pigwy, czereśni i wiśni: są w odległości nie mniejszej niż 10 m od nie kwalifikowanych roślin tych rodzajów,

2) mateczniki podkładek śliwy, brzoskwini i lubaszki: są w odległości nie mniejszej niż 500 m od niekwalifikowanych roślin tych rodzajów,

3) mateczniki elitarne² są w odległości nie mniejszej niż 5 m od mateczników kwalifikowanych³,

4) mateczniki różniące się statusem zdrowotności są w odległości nie mniejszej niż 3 m. Podkładki różnych odmian wysadza się w oddzielnych rzędach; dotyczy to także podkładek tych samych odmian wysadzonych w różnych latach.

2. Czystość odmianowa.

Na plantacjach matecznych wymagana jest całkowita czystość odmianowa. Wszystkie odmiany podkładek, w których stwierdzone zostaną obce rośliny, podlegają dyskwalifikacji.

3. Wiek⁴:

1) mateczniki elitarne drzew ziarnkowych utrzymuje się do 7 lat, a drzew pestkowych do 6 lat,

2) mateczniki kwalifikowane drzew ziarnkowych utrzymuje się do 12 lat, a drzew pestkowych przez 10 lat.

________________________

Objaśnienia:

¹ Materiał przedelitarny- kwalifikowany materiał szkółkarski wytworzony z materiału hodowlanego zgodnie z zasadami utrzymywania tożsamości odmiany, ochrony przed chorobami i szkodnikami, spełniający wymagania szczegółowe dla poszczególnych gatunków i przeznaczony do produkcji materiału elitarnego.

² Materiał elitarny - kwalifikowany materiał szkółkarski wytworzony z materiału przedelitarnego zgodnie z zasadami utrzymywania tożsamości odmiany, ochrony przed chorobami i szkodnikami, spełniający wymagania szczegółowe dla poszczególnych gatunków i przeznaczony do produkcji materiału kwalifikowanego.

³ Materiał kwalifikowany - materiał szkółkarski otrzymany z materiału elitarnego, spełniający wymagania szczegółowe dla poszczególnych gatunków i przeznaczonego do zakładania sadów i jagodników owocujących.

⁴ Wiek - liczba lat wyrażona liczbą okresów wegetacyjnych dla:

a) plantacji -liczona od czasu założenia (posadzenia) plantacji,

b) drzewek - liczona od czasu szczepienia (okulizacji) podkładki zrazem (tarczką) odmiany, wstawki, skarlającej, pośredniej lub przewodniej,

c) drzewek własnokorzeniowych liczony jest od czasu ukazania się u nasady pędu korzeni przybyszowych,

d) podkładek:

generatywnych - liczona od czasu skiełkowania nasion,

wegetatywnych - liczona od czasu ukazania się części nadziemnej podkładki i korzeni przybyszowych,

z kultur in vitro - liczona od czasu wysadzenia ukorzenionych roślin pod osłony lub pole,

e) roślin w formie krzaczastej - liczona od czasu posadzenia sadzonek pod osłonami lub w polu,

f) roślin w formie piennej - liczona od rozpoczęcia wzrostu pędów z przyjętych zrazów lub oczek odmiany.

4. Rozmnażanie.

Materiał do założenia elitarnych plantacji matecznych pozyskuje się z roślin przedelitarnych otrzymanych z mikrorozmnażania, sadzonkowania albo z odkładów. Podkładki przeznaczone do założenia matecznika podkładek drzew ziarnkowych są nie starsze niż dwuletnie. Do zakładania mateczników podkładek drzew pestkowych używa się podkładek jednorocznych.

Materiał do założenia plantacji podkładek kwalifikowanych pochodzi z plantacji matecznych albo podkładek zakwalifikowanych jako elitarne.

5. Zdrowotność:

1) materiał szkółkarski podkładek wegetatywnych jest:

a) wolny od organizmów podlegających obowiązkowi zwalczania,

b) na podstawie wizualnej oceny uznany za wolny od organizmów wymienionych w pkt B.III,

c) praktycznie wolny od innych organizmów, które mogą obniżyć jakość materiału szkółkarskiego,

2) choroby wirusowe i wirozopodobne:

a) podkładki wolne od organizmów wymienionych w pkt VII. l uważa się za wolne od chorób wirusowych i wirozopodobnych,

b) podkładki wolne od organizmów wymienionych w pkt VII.2 uważa się za testowane na obecność chorób wirusowych i wirozopodobnych,

c) podkładki wolne od organizmów wymienionych w pkt B.III uważa się za materiał podstawowy.

6. Wymagania dodatkowe.

Plantację przedstawia się do jednej oceny rocznie, która wykonywana jest w końcu lata albo na początku jesieni, przed zakończeniem wegetacji roślin.

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości możliwych do usunięcia może być wyznaczony termin dodatkowej oceny.

Każdą odmianę podkładki oznacza się etykietami na początku rzędu lub bloku.

III. Plantacje podkładek generatywnych drzew owocowych.

1. Izolacja przestrzenna:

1) podkładki generatywne jabłoni, gruszy, czereśni ptasiej i antypki są w odległości nie mniej niż 10 m od niekwalifikowanych roślin tych rodzajów,

2) podkładki generatywne śliwy, ałyczy, moreli i brzoskwini są w odległości nie mniej niż 500 m od niekwalifikowanych roślin tych rodzajów,

3) podkładki różnych gatunków i odmian rosną w oddzielnych rzędach lub kwaterach.

4) podkładki o różnym statusie zdrowotności są w odległości nie mniej niż 2 m.

2. Czystość odmianowa.

Na plantacjach podkładek generatywnych wymagana jest całkowita czystość odmianowa. Jeśli na plantacji siewek występują zamieszane odmiany lub gatunki w ilości do 1% - odstępuje się od oceny, wyznaczając drugi termin po usunięciu zamieszanych roślin. Zamieszanie plantacji siewkami innej odmiany lub gatunku ponad 1% jest powodem dyskwalifikacji odmiany.

3. Rozmnażanie.

Nasiona do wytworzenia podkładek pobiera się z kwalifikowanych sadów nasiennych. Pobranie nasion z drzew niekwalifikowanych (gatunek bez określenia odmiany) jest możliwe tylko w przypadku braku nasion z sadów nasiennych.

4. Wiek.

Podkładki generatywne nie mogą być starsze niż dwuletnie.

5. Zdrowotność.

1) materiał szkółkarski podkładek generatywnych jest:

a) wolny od organizmów podlegających obowiązkowi zwalczania,

b) na podstawie wizualnej oceny uznany za wolny od organizmów wymienionych w pkt B.III,

c) praktycznie wolny od innych organizmów, które mogą obniżyć jakość materiału szkółkarskiego,

2) choroby wirusowe i wirozopodobne:

a) podkładki wolne od organizmów wymienionych w pkt VII. 1 uważa się za wolne od chorób wirusowych i wirozopodobnych,

b) podkładki wolne od organizmów wymienionych w pkt VII.2 uważa się za testowane na obecność chorób wirusowych i wirozopodobnych,

c) podkładki wolne od organizmów wymienionych w pkt B.III uważa się za materiał podstawowy,

d) podkładki generatywne jabłoni i gruszy uznaje się za wolne od chorób wirusowych i wirozopodobnych.

6. Wymagania dodatkowe:

1) plantację przedstawia się do jednej oceny rocznie, którą wykonuje się w końcu lata albo na początku jesieni, przed zakończeniem wegetacji roślin.

2) w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości możliwych do usunięcia może być wyznaczony termin dodatkowej oceny.

Każdy gatunek i odmianę podkładki oznacza się etykietami na początku rzędu lub bloku.

IV. Sady mateczne do pozyskania nasion - jabłoni, gruszy, czereśni ptasiej, antypki, ałyczy, śliwy, brzoskwini i moreli.

1. Izolacja przestrzenna:

1) sady drzew pestkowych są w odległości nie mniejszej niż 500 m od niekwalifikowanych roślin pestkowych,

2) sady drzew ziarnkowych są w odległości nie mniejszej niż 50 m od niekwalifikowanych roślin ziarnkowych,

3) materiał o różnym statusie zdrowotności należy lokalizować w oddzielnych kwaterach, a drzewa pestkowe o różnym statusie zdrowotności należy lokalizować w oddzielnych kwaterach z zachowaniem izolacji 500 m.

2. Czystość odmianowa:

1) wymagana jest całkowita czystość odmianowa,

2) drzewa odmian zapylających należy trwale oznaczyć.

3. Rozmnażanie - sady zakłada się z drzewek elitarnych przeznaczonych dla sadów nasiennych.

4. Wiek - nie określa się wymagań wieku plantacji. Długość okresu użytkowania uzależnia się od zdrowotności i produktywności drzew.

5. Zdrowotność:

1) drzewa nasienne i nasiona do produkcji podkładek generatywnych są:

a) wolne od organizmów podlegających obowiązkowi zwalczania,

b) na podstawie wizualnej oceny, uznane za wolne od organizmów wymienionych w pkt B.III,

c) praktycznie wolne od innych organizmów, które mogą obniżyć jakość materiału szkółkarskiego,

2) choroby wirusowe i wirozopodobne:

a) drzewa nasienne i nasiona wolne od organizmów wymienionych w pkt VII. 1 uważa się za wolne od chorób wirusowych i wirozopodobnych,

b) drzewa nasienne i nasiona wolne od organizmów wymienionych w pkt VII.2 uważa się za testowane na obecność chorób wirusowych i wirozopodobnych,

c) drzewa nasienne i nasiona wolne od organizmów wymienionych w pkt B.III uważa się za materiał podstawowy.

Sady nasienne drzew pestkowych są co cztery lata testowane na choroby wirusowe przenoszone przez pyłek i wektory. Pierwsze testowanie należy wykonać na 2-letnich drzewkach.

6. Wymagania dodatkowe.

Plantację przedstawia się do jednej oceny rocznie: drzewa ziarnkowe w okresie dojrzewania owoców, a drzewa pestkowe przed zbiorem owoców.

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości możliwych do usunięcia może być wyznaczony termin dodatkowej oceny.

Każdy gatunek i odmiana są oznaczone etykietami na początku rzędu lub bloku.

V. Sady mateczne do pozyskiwania zrazów (oczek) - jabłoni, gruszy, śliwy, wiśni, czereśni, brzoskwini i moreli.

1. Izolacja przestrzenna:

1) sady drzew pestkowych są w odległości nie mniejszej niż 500 m od niekwalifikowanych roślin pestkowych,

2) sady drzew ziarnkowych są w odległości nie mniejszej niż 50 m od niekwalifikowanych roślin ziarnkowych.

W sadzie zraźnikowym stosuje się izolację 2 m pomiędzy różnymi odmianami tego samego gatunku. Materiał o różnym statusie zdrowotności lokalizuje się w oddzielnych kwaterach. Kwatery są w odległości nie mniejszej niż 3 m.

2. Czystość odmianowa - wymagana jest całkowita czystość odmianowa.

3. Rozmnażanie - sady do pozyskiwania zrazów (oczek) są zakładane z drzewek elitarnych przeznaczonych dla sadów zraźnikowych.

4. Wiek:

1) sady zraźnikowe drzew pestkowych utrzymuje są przez 6 lat, a drzew ziarnkowych przez 8 lat,

2) drzewa zraźnikowe, z wyjątkiem drzew pestkowych, mogą zostać dopuszczone do owocowania.

5. Zdrowotność:

1) drzewa zraźnikowe i zrazy (oczka) są:

a) wolne od organizmów podlegających obowiązkowi zwalczania,

b) na podstawie wizualnej oceny uznane za wolne od organizmów wymienionych w pkt B.III,

c) praktycznie wolne od innych organizmów, które mogą obniżyć jakość materiału szkółkarskiego,

2) choroby wirusowe i wirozopodobne:

a) drzewa zraźnikowe i zrazy (oczka) wolne od organizmów wymienionych w pkt VII. 1 uważa się za wolne od chorób wirusowych i wirozopodobnych,

b) drzewa zraźnikowe i zrazy (oczka) wolne od organizmów wymienionych w pkt VII.2 uważa się za testowane na obecność chorób wirusowych i wirozopodobnych,

c) drzewa zraźnikowe i zrazy (oczka) wolne od organizmów wymienionych w pkt B.III uważa się za materiał podstawowy.

6. Wymagania dodatkowe.

Plantację przedstawia się do jednej oceny rocznie przeprowadzanej - w czerwcu-lipcu

bezpośrednio przed pozyskiwaniem zrazów (oczek).

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości możliwych do usunięcia może być wyznaczony termin dodatkowej oceny.

Każdy gatunek i odmiana są oznaczone etykietą na początku rzędu lub bloku.

VI. Szkółki drzewek i plantacje uszlachetnionych podkładek - jabłoni, gruszy, śliwy, wiśni, czereśni, brzoskwini i moreli.

1. Izolacja przestrzenna:

1) szkółki elitarne:

a) jabłoni, gruszy, wiśni i czereśni są w odległości nie mniejszej niż 50 m od niekwalifikowanych roślin tych rodzajów,

b) śliwy, brzoskwini i moreli są w odległości nie niniejszej niż 500 m od niekwalifikowanych roślin tych rodzajów,

2) szkółki kwalifikowane:

a) jabłoni, gruszy, wiśni i czereśni są w odległości nie niniejszej niż 5 m od niekwalifikowanych roślin tych gatunków,

b) śliwy, brzoskwini i moreli są w odległości nie mniejszej niż 500 m od niekwalifikowanych roślin tych gatunków,

3) rośliny o różnym statusie zdrowotności są od siebie oddalone o co najmniej 2 m.

Dla plantacji uszlachetnionych podkładek stosuje się taką samą izolację jak dla szkółek odpowiednich grup i gatunków.

2. Czystość odmianowa.

W szkółkach wymagana jest całkowita czystość odmianowa.

Drzewka odmian obcych i nieoznaczonych podlegają dyskwalifikacji.

Zastosowanie dla drzewek niewłaściwych podkładek, wstawek, przewodnich i pośrednich powodujących objawy niezgodności powoduje dyskwalifikację odmian z objawami niezgodności (żółknięcie i opadanie liści oraz wyraźne przebarwienie kory).

3. Rozmnażanie.

Szkółki zakłada się z materiału przedelitamego, elitarnego albo kwalifikowanego przeznaczonego dla szkółek.

Zrazy (oczka) wiśni ze szkółki do okulizacji pobiera się w ilości do 50%.

Szkółkę do pobierania zrazów (oczek) należy zakwalifikować i zrazy (oczka) przeznaczyć dla własnej szkółki.

Drzewka w szkółce do pobierania zrazów (oczek) pochodzą ze zrazów (oczek) pobranych z sadu zraźnikowego.

4. Wiek:

1) drzewka elitarne nie mogą być starsze niż 2-letnie, pod warunkiem niedopuszczenia drzewek do kwitnienia,

2) drzewka kwalifikowane nie mogą być starsze niż 4-letnie.

5. Zdrowotność:

1) drzewka albo uszlachetnione podkładki są:

a) wolne od organizmów podlegających obowiązkowi zwalczania,

b) wolne od organizmów wymienionych w pkt B.III - na podstawie wizualnej oceny,

c) praktycznie wolne od innych organizmów, które mogą obniżyć jakość materiału szkółkarskiego,

2) choroby wirusowe i wirozopodobne:

a) drzewka wolne od organizmów wymienionych w pkt VII. 1 uważa się za wolne od chorób wirusowych i wirozopodobnych,

b) drzewka wolne od organizmów wymienionych w pkt VII.2 uważa się za testowane na obecność chorób wirusowych i wirozopodobnych,

c) drzewka wolne od organizmów wymienionych w pkt B.III uważa się za materiał podstawowy.

6. Wymagania dodatkowe.

Plantację przedstawia się do jednej oceny rocznie, którą wykonuje się w końcu lata albo na początku jesieni, przed zakończeniem wegetacji roślin.

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości możliwych do usunięcia może być wyznaczony termin dodatkowej oceny.

Każdy gatunek i odmiana są oznaczone etykietami na początku rzędu lub bloku.

VII. Statusy zdrowotności kwalifikowanego materiału szkółkarskiego.

1. Wykaz chorób wirusowych i wirozopodobnych dla materiału szkółkarskiego o statusie zdrowotności "wolne od wirusów"⁵.

Materiał ten oznacza się ww - wolne od wirusów albo vf - virus free. Materiał ten powinien być wolny od wszystkich wirusów i patogenów wirozopodobnych. W szczególności konieczne jest stwierdzenie braku porażenia niżej wymienionymi chorobami (patogenami):

1) jabłoń:

a) chlorotyczna plamistość liści jabłoni (ACLSV),

b) mozaika jabłoni (ApMV),

c) żłobkowatość pnia jabłoni (ASGV),

d) proliferacja jabłoni (AP-MLO),

e) gumowatość drewna jabłoni (RW),

f) spłaszczenie konarów (FL),

g) zdrobnienie owoców (Chat fruit),

h) jamkowatość pnia jabłoni, epinastia i zamieranie Spy (ASPV, SPYED),

2) grusza:

a) pierścieniowa mozaika gruszy (PRM, ACLSV),

b) żółtaczka nerwów gruszy (PVY, ASPV),

c) zamieranie gruszy (PD-MLO),

d) kamienistość miąższu gruszek (PSP),

3) wiśnia i czereśnia:

a) nekrotyczna plamistość pierścieniowa drzew pestkowych (PNRSV),

b) karłowatość śliw = żółtaczka wiśni (PDV),

c) chlorotyczna plamistość liści jabłoni (ACLSV),

d) liściozwój czereśni (CLRV),

e) zdrobnienie owoców czereśni (LChV-l, LChV-2),

f) zielona plamistość pierścieniowa czereśni (GRMV),

g) pierścieniowa plamistość maliny (RRV),

4) śliwa, brzoskwinia i morela:

a) ospowatość śliwy (szarka) (PPV),

b) nekrotyczna plamistość pierścieniowa drzew pestkowych (PNRSV),

c) karłowatość śliwy (PDV),

d) mozaika wstęgowa śliwy (ApMV),

e) chlorotyczna plamistość liści jabłoni (ACLSV).

_______________

Objaśnienie:

⁵ Materiał wolny od wirusów (ww, vf): materiał szkółkarski, który został poddany testowaniu i uznany za wolny od wirusów dla poszczególnych gatunków w tym statusie. Jest to również materiał otrzymany bezpośrednio z materiału wolnego od wirusów, produkowany lub utrzymywany, w określonej liczbie pokoleń, w warunkach gwarantujących niewystąpienie infekcji.

2. Wykaz chorób wirusowych i wirozopodobych, od których jest wolny materiał szkółkarski o statusie zdrowotności "testowany na wirusy"⁶. Materiał ten oznacza się tw - testowane na wirusy albo vt - virus tested. Materiał testowany nie może wykazywać objawów chorobowych wskazujących na porażenie wirusami lub patogenami wirozopodobnymi.

Dodatkowo konieczne jest stwierdzenie braku porażenia materiału niżej wymienionymi chorobami (patogenami):

1) jabłoń:

a) chlorotyczna plamistość liści jabłoni (ACLSV),

b) mozaika jabłoni (ApMV),

c) żłobkowatość pnia jabłoni (ASGV),

d) proliferacja jabłoni (AP-MLO),

e) gumowatość drewna jabłoni (RW),

f) jamkowatość pnia jabłoni, epinastia i zamieranie Spy (ASPV, SPYED),

2) grusza:

a) pierścieniowa mozaika gruszy (PRM, ACLSV),

b) żółtaczka nerwów gruszy (PVY, ASPV),

c) zamieranie gruszy (PD- MLO),

3) wiśnia i czereśnia:

a) nekrotyczna plamistość pierścieniowa drzew pestkowych (PNRSV),

b) karłowatość śliwy - żółtaczka wiśni (PDV),

c) chlorotyczna plamistość liści jabłoni (ACLSV),

d) pierścieniowa plamistość maliny (RRV).

________________

Objaśnienie:

⁶ Materiał testowany na obecność wirusów (tw, vt): materiał szkółkarski, który został poddany testowaniu i uznany za wolny od wirusów dla poszczególnych gatunków w tym statusie. Jest to również materiał otrzymany bezpośrednio z materiału testowanego na wirusy produkowany lub utrzymywany, w określonej liczbie pokoleń, w warunkach gwarantujących niewystąpienie infekcji.

VIII. Plantacje mateczne i sadzonki truskawki.

1. Utrzymywanie roślin.

Rośliny mateczne truskawki są przetrzymywane w izolacji od obcych gatunków w owadoszczelnych karkasach i zabezpieczone przed porażeniem przez szkodniki i organizmy chorobotwórcze.

Rośliny rosną w odkażonym podłożu w oddzielnych pojemnikach. Rozłogi wyrastające z roślin matecznych są ukorzeniane w podłożach w sposób eliminujący możliwość porażenia przez choroby.

Rośliny mateczne są testowane metodami biologicznymi, serologicznymi lub z wykorzystaniem technik biologii molekularnej na obecność chorób i szkodników wymienionych w tabeli.

2. Rozmnażanie - dla sadzonek truskawki stosuje się następujące stopnie kwalifikacji:

1) superelita -materiał przedelitarny,

2) elita l i elita 2 - materiał elitarny,

3) oryginał - materiał kwalifikowany.

3. Izolacja przestrzenna.

Plantacje sadzonek w stopniu superelity, elity l, elity 2 są w odległości nie mniejszej niż 300 m od niekwalifikowanych plantacji truskawki, a w stopniu oryginału w odległości nie mniejszej niż 50 m od niekwalifikowanych plantacji truskawki. Odstępy między odmianami i stopniami kwalifikacji w mateczniku nie mogą być mniejsze niż 2 m.

4. Czystość odmianowa - dla sadzonek w stopniu superelity, elity l i 2 obowiązuje całkowita czystość odmianowa, a w stopniu oryginału może być do 1% roślin obcych odmian. Rośliny obce należy zdyskwalifikować.

5. Wiek.

Plantacje truskawki mogą być powadzone przez l rok.

Na polu przeznaczonym do założenia plantacji truskawki przez co najmniej 4 lata, przed posadzeniem plantacji, nie mogą być uprawiane truskawki, ziemniaki, ogórki, pomidory, len, porzeczki, agrest, maliny i jeżyny.

Materiałem wyjściowym do zakładania plantacji matecznych mogą być również sadzonki wyprodukowane metodą mikrorozmnażania (in vitro). Przy stosowaniu tej metody ogranicza się liczbę pasaży (kolejnych rozmnożeń pędów) do 10.

6. Zdrowotność - rośliny mateczne i sadzonki truskawek są:

1) wolne od organizmów podlegających obowiązkowi zwalczania,

2) wolne, w zakresie tolerancji, od organizmów wymienionych w tabeli poniżej:

3) praktycznie wolne od innych organizmów, które mogą obniżyć jakość materiału szkółkarskiego.

7. Wymagania dodatkowe:

1) plantacje przedstawia się do dwóch ocen rocznie:

a) pierwszą wykonuje się na początku kwitnienia, przed usuwaniem kwiatostanów, kiedy można obserwować ewentualne objawy porażenia fitoplazmami zielenienia płatków i żółtaczki astra,

b) drugą wykonuje się latem albo jesienią przed kopaniem sadzonek albo sprzedażą roślin doniczkowanych,

2) w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości możliwych do usunięcia może być wyznaczony termin dodatkowej oceny,

3) każda odmiana jest oznaczona etykietami na początku rzędu lub kwatery.

IX. Plantacje mateczne, szkółki porzeczek (czarna, czerwona) oraz agrestu.

1. Utrzymywanie roślin.

Przedelitarne rośliny porzeczek, agrestu są umieszczone w owadoszczelnych karkasach.

Rośliny rosną w odkażonym podłożu w pojemnikach, bez kontaktu korzeni z glebą.

W czasie wegetacji rośliny przedelitarne są co najmniej raz w roku przetestowane przy wykorzystaniu metod biologicznych, serologicznych lub biologii molekularnej (PCR, RT-PCR, DAPI) na obecność organizmów wymienionych w wymaganiach.

2. Rozmnażanie - dla plantacji matecznych, sadzonek porzeczek, agrestu stosuje się następujące stopnie kwalifikacji:

1) superelita - materiał przedelitarny,

2) elita l i elita 2 - materiał elitarny,

3) oryginał - materiał kwalifikowany.

3. Izolacja przestrzenna:

1) mateczniki i szkółki elitarne są w odległości nie niniejszej niż 200 m od niekwalifikowanych roślin tego samego rodzaju,

2) mateczniki i szkółki kwalifikowane są w odległości nie mniejszej niż 100 m od niekwalifikowanych roślin tego samego rodzaju,

3) mateczniki porzeczki złotej są w odległości nie mniejszej niż 100 m od niekwalifikowanych roślin tego samego rodzaju,

4) mateczniki i szkółki elitarne od kwalifikowanych są oddalone od siebie o co najmniej 3 m.

4. Czystość odmianowa.

W matecznikach nie może być roślin obcych odmian.

W szkółce elitarnej nie może być roślin obcych odmian.

W szkółce kwalifikowanej dopuszcza się do l % roślin obcych odmian.

Rośliny obce podlegają dyskwalifikacji. Obecność większej liczby zamieszanych roślin

jest powodem dyskwalifikacji odmiany.

Krzewów nie produkuje się metodami kultur tkankowych - in vitro.

5. Wiek:

1) elitarne mateczniki porzeczek i agrestu utrzymuje się przez 5 lat, a kwalifikowane przez 7 lat,

2) elitarne mateczniki porzeczki złotej utrzymuje się przez 8 lat, a kwalifikowane przez 15 lat,

3) w szkółkach ocenie podlegają rośliny nie starsze niż trzyletnie.

6. Zdrowotność - rośliny mateczne i sadzonki porzeczek i agrestu są:

1) wolne od organizmów podlegających obowiązkowi zwalczania,

2) na podstawie wizualnej oceny uznane za wolne od organizmów wymienionych w wymaganiach jakościowych w pkt B. III,

3) wolne od choroby wirusowej otaśmienia nerwów agrestu - Goosberry vein banding,

4) praktycznie wolne od innych organizmów, które mogą obniżyć jakość materiału szkółkarskiego.

7. Wymagania dodatkowe:

1) mateczniki porzeczki i agrestu przedstawia się do dwóch ocen rocznie:

a) pierwsza wykonywana jest wiosną - na obecność wielkopąkowca porzeczkowego albo rewersji dla porzeczek (koniec marca do końca kwitnienia porzeczek) oraz otaśmienia nerwów w matecznikach agrestu (maj do połowy czerwca),

b) druga ocena wykonywana jest w drugiej połowie czerwca - przy rozmnażaniu przez sadzonki zielne i półzdrewniałe albo do końca sierpnia - przy innych sposobach rozmnażania,

2) w matecznikach porzeczek należy corocznie pozostawić na każdym krzewie po jednym dobrze wyrośniętym pędzie owocującym w celu wykrycia ewentualnego porażenia przez wielkopąkowca i rewersję; po dokonaniu oceny pędy te mogą być wycięte,

3) plantacje mateczne porzeczki złotej przedstawia się do jednej oceny rocznie, którą wykonuje się na początku jesieni, nie później niż do końca września,

4) szkółki porzeczki i agrestu przedstawia się do jednej oceny rocznie, którą wykonuje się w okresie sierpień-wrzesień. Na wniosek producenta rośliny produkowane w pojemnikach mogą być oceniane wcześniej.

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości możliwych do usunięcia może być wyznaczony termin dodatkowej oceny.

Każdy gatunek i odmiana są oznaczone etykietami na początku rzędu lub bloku.

X. Plantacje mateczne i szkółki malin.

1. Utrzymywanie roślin.

Rośliny mateczne malin do produkcji sadzonek superelitarnych są umieszczone w owadoszczelnych karkasach. Rośliny rosną w odkażonym podłożu w pojemnikach, bez kontaktu korzeni z glebą. W czasie wegetacji rośliny są co najmniej raz w roku przetestowane z wykorzystaniem metod biologicznych, serologicznych lub metodami miologii molekularnej (PCR, RT-PCR, DAPI) na obecność organizmów wymienionych w tabeli.

2. Rozmnażanie - dla sadzonek malin stosuje się następujące stopnie kwalifikacji:

1) superelita - materiał przedelitarny,

2) elita 1 i elita 2 - materiał elitarny,

3) oryginał - materiał kwalifikowany.

3. Izolacja przestrzenna:

1) materiał elitarny jest w odległości nie mniejszej niż 200 m od niekwalifikowanych roślin tego samego rodzaju,

2) materiał kwalifikowany jest w odległości nie mniejszej niż 50 m od niekwalifikowanych roślin tego samego rodzaju,

3) odstępy między odmianami i stopniami kwalifikacji nie mogą być mniejsze niż 3 m.

4. Czystość odmianowa.

Wśród roślin w stopniu superelity i elit nie może być żadnych roślin obcych odmian.

Wśród roślin w stopniu oryginału może być do 1% roślin obcych odmian.

Rośliny wykazujące cechy nietypowe dla danej odmiany należy zdyskwalifikować i usunąć. Obecność powyżej 1% roślin obcych odmian powoduje dyskwalifikację danej odmiany.

5. Wiek:

1) mateczniki utrzymuje się przez 5 lat,

2) odrosty korzeniowe w matecznikach nie mogą być starsze niż jednoroczne,

3) sadzonki w pojemnikach nie mogą być starsze niż dwuletnie.

6. Zdrowotność - rośliny mateczne i sadzonki malin są:

1) wolne od organizmów podlegających obowiązkowi zwalczania,

2) wolne, w zakresie tolerancji, od organizmów wymienionych w tabeli poniżej:

3) praktycznie wolne od innych organizmów, które mogą obniżyć jakość materiału szkółkarskiego.

7. Wymagania dodatkowe:

1) przedstawia się mateczniki do jednej oceny w roku, którą wykonuje się:

a) dla pozyskiwania sadzonek zielnych - w czerwcu,

b) dla pozostałych mateczników - do połowy września,

2) plantacje mateczne należy prowadzić bez pędów owocujących. Owocowanie jednorocznych pędów maliny powtarzającej jest dopuszczalne,

3) szkółki w pojemnikach przedstawia się do jednej oceny w roku, którą wykonuje się w końcu lata.

Na wniosek producenta rośliny produkowane w pojemnikach mogą być oceniane wcześniej.

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości możliwych do usunięcia może być wyznaczony termin dodatkowej oceny.

Każdy gatunek i odmiana są oznaczone etykietami na początku rzędu lub kwatery.

XI. Plantacje mateczne i szkółki borówki wysokiej.

1. Czystość odmianowa:

1) dla plantacj i matecznych wymagana j est całkowita czystość odmianowa,

2) dla szkółek może być do 1% roślin obcych odmian, które należy zdyskwalifikować,

3) obecność roślin obcych odmian powyżej 1% powoduje dyskwalifikację wszystkich roślin ocenianej odmiany.

2. Rozmnażanie.

Dla plantacji matecznych i sadzonek borówki wysokiej stosuje się trzy kategorie rozmnożenia: materiał przedelitarny, elitarny i kwalifikowany.

3. Wiek.

Mateczniki elitarne utrzymuje się przez 10 lat, a reprodukcyjny przez 15 lat.

W szkółkach ocenie podlegaj ą rośliny nie starsze niż trzyletnie.

4. Zdrowotność - materiał szkółkarski borówki jest:

1) wolny od organizmów podlegających obowiązkowi zwalczania,

2) na podstawie wizualnej oceny uznany za wolny od organizmów wymienionych w pkt B.III,

3) praktycznie wolny od innych organizmów, które mogą obniżyć jakość materiału szkółkarskiego.

5. Wymagania dodatkowe:

1) plantacje mateczne przedstawia się do jednej oceny rocznie, którą wykonuje się w okresie letnim - do połowy września,

2) przy rozmnażaniu przez sadzonki zielne i półzdrewniałe ocenę należy przeprowadzić w terminie wcześniejszym,

3) szkółki przedstawia się do jednej oceny rocznie, którą wykonuje się w końcu lata.

Na wniosek producenta rośliny produkowane w pojemnikach mogą być oceniane wcześniej.

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości możliwych do usunięcia może być wyznaczony termin dodatkowej oceny.

Każdy gatunek i odmiana są oznaczone etykietami na początku rzędu lub bloku.

XII. Rośliny sadownicze otrzymane metodą mikrorozmnażania.

1. Izolacja przestrzenna:

1) gatunki i odmiany mnożonych roślin znajdujące się w laboratorium i szklarni są wyraźnie od siebie oddzielone na półkach lub stołach,

2) dla roślin wysadzanych do gruntu izolacja jest taka sama jak dla roślin tych gatunków mnożonych innymi metodami.

2. Czystość odmianowa - wymagana całkowita czystość odmianowa.

3. Wiek - taki sam jak dla roślin tych samych gatunków mnożonych innymi metodami.

4. Rozmnażanie - merystemy lub stożki wzrostu pobiera się z roślin hodowlanych albo przedelitamych.

5. Zdrowotność - rośliny musza spełniać takie same wymagania szczegółowe, jakie zostały ustalone dla roślin tych samych gatunków mnożonych innymi metodami.

6. Wymagania dodatkowe.

Jedną ocenę rocznie dokonuje się dla roślin przygotowanych do sprzedaży oraz dla laboratorium celem sprawdzenia wyposażenia w sprzęt, urządzenia i stosowane procedury laboratoryjne.

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości możliwych do usunięcia może być wyznaczony termin dodatkowej oceny.

Rośliny są oznakowane w słoikach, kolbkach, pojemnikach.

7. Świadectwo oceny.

Rośliny są oznaczane dodatkowo literą "M".

Tożsamość odmianową roślin otrzymanych metodą mikrorozmnażania potwierdza laboratorium wykonujące mikrorozmnażanie.

B. Jakość kwalifikowanego i handlowego materiału szkółkarskiego.

I. Materiał szkółkarski spełnia wymagania jakościowe:

1) pełnej czystości gatunkowej i odmianowej,

2) właściwego wyglądu gatunku i odmiany,

3) nie posiada uszkodzeń fizycznych, mechanicznych ani chemicznych,

4) jest wolny od jakichkolwiek wad wynikających z rozmnażania, które mogłyby obniżyć jego przydatność i jakość,

5) jest przygotowany w postaci jednorodnych partii7,

6) jest wolny od organizmów podlegających obowiązkowi zwalczania,

7) na podstawie wizualnej oceny jest uznany za wolny od organizmów wymienionych w pkt B.III,

8) jest praktycznie wolny od innych organizmów, które mogą obniżyć jakość materiału szkółkarskiego.

__________________

Objaśnienie:

7 Partia materiału szkółkarskiego - liczba roślin możliwa do połączenia ze wzglądu na jednorodność składników, takich jak: pochodzenie, gatunek, odmiana, podkładka, zdrowotność i klasa jakości.

II. Minimalne wymagania jakościowe materiału szkółkarskiego:

1. Dla drzewek owocowych:

1) wysokość jest nie mniejsza niż 80 cm, mierząc od szyjki korzeniowej,

2) średnica pnia jest nie mniejsza niż 8 mm, mierząc na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetniania,

3) korzeń główny i nie mniej niż 3 korzenie boczne albo wiązka korzeni drobnych albo korzenie przerastające całą objętość gleby w pojemniku.

2. Dla krzewów jagodowych:

1) minimum jeden pęd, o długości co najmniej 20 cm, mierząc od nasady do jego wierzchołka albo dobrze wykształcone pąki nasadowe,

2) średnica pędu jest nie mniejsza niż 4 mm, mierząc u nasady pędu,

3) nie mniej niż 3 korzenie szkieletowe albo wiązka korzeni drobnych, albo korzenie przerastające całą objętość gleby w pojemniku.

3. Dla sadzonek truskawek:

1) co najmniej dwa w pełni wykształcone liście albo średnica korony o grubości nie mniejszej niż 4 mm,

2) nie mniej niż 4 korzenie szkieletowe albo wiązka korzeni drobnych, albo korzenie przerastające całą objętość gleby w pojemniku.

4. Dla podkładek generatywnych i wegetatywnych:

1) wysokość dla podkładek wegetatywnych jest nie mniejsza niż 30 cm, mierząc od nasady pędu do jego wierzchołka,

2) wysokość dla podkładek generatywnych jest nie mniejsza niż 20 cm, mierząc od szyjki korzeniowej do wierzchołka pędu,

3) średnica jest nie mniejsza niż 3 mm, mierząc bezpośrednio nad szyjką korzeniową,

4) nie mniej niż 3 korzenie szkieletowe albo wiązka korzeni drobnych, albo korzenie przerastają całą objętość gleby w pojemniku.

5. Dla zrazów:

1) długość jest nie mniejsza niż 30 cm,

2) średnica jest nie mniejsza niż 4 mm,

3) co najmniej 5 oczek,

6. Dla innych sadzonek:

1) długość jest nie mniejsza niż 12 cm,

2) średnica jest nie mniejsza niż 4 mm,

3) co najmniej 3 oczka.

7. Dla oczek - określenie liczby wykształconych oczek.

8. Przedsiębiorcy mogą, zgodnie z minimalnymi wymaganiami, o których mowa w pkt. B.II, ustalać własne klasy jakości8) dla materiału szkółkarskiego wprowadzanego do obrotu.

_____________

Objaśnienie:

8)

Klasa jakości - wygląd materiału szkółkarskiego zdefiniowany przez podanie cech i parametrów zewnętrznego wyglądu roślin.

III. Wykaz chorób i szkodników dla poszczególnych gatunków odmian owocujących i podkładek, od których materiał szkółkarski jest wolny.

Wykaz ma zastosowanie dla handlowego materiału szkółkarskiego oraz kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, jeżeli wymagania dotyczące wytwarzania nie są podwyższone.

1. Jabłoń:

1) szkodniki:

a) skośnik brzoskwiniaczek (Anarsia lineatella),

b) bawełnica korówka (Eriosoma lanigerum),

c) tarczniki (Quadraspidiotus perniciosus, Epidiaspis leperii, Pseudaulacaspis pentagona i inne),

2) choroby bakteryjne:

a) guzowatość korzeni (Agrobacterium tumefaciens),

b) rak bakteryjny (Pseudpmonas syringae pv. syringae),

3) choroby grzybowe:

a) opieńka miodowa (Armillariella mellea),

b) srebrzystość liści (Chondrostereum purpureum),

c) rak drzew owocowych (Nectria galligena),

d) zgnilizna pierścieniowa podstawy pnia (Phytophthora cactorum),

e) biała zgnilizna korzeni (Rosellinia necatrix),

f) parch jabłoni (Yenturia inaequalis),

g) werticilioza (Verticillium spp.),

4) choroby wirusowe i wirozopodobne - wszystkie.

2. Grusza, pigwa:

1) szkodniki:

a) skośnik brzoskwiniaczek (Anarsia lineatella),

b) bawełnica korówka (Eriosoma lanigerum),

c) tarczniki (Quadraspidiotus perniciosus, Epidiaspis leperii, Pseudaulacaspis pentagona i inne),

2) choroby bakteryjne:

a) guzowatość korzeni (Agrobacterium tumefaciens),

b) rak bakteryjny (Pseudomonas syringae pv. syringae),

3) choroby grzybowe:

a) opieńka miodowa (Armillariella mellea),

b) srebrzystość liści (Chondrostereum purpureum),

c) rak drzew owocowych (Nectria galligena, Phytopthora spp.),

d) biała zgnilizna korzeni (Rosellinia necatrix),

e) werticiliozy (Yerticillium spp.),

4) choroby wirusowe i wirozopodobne - wszystkie.

3. Śliwa, śliwa japońska:

1) szkodniki:

a) pordzewiacz śliwowy (Aculus fockeui),

b) Capnodis tenebrionis,

c) szpeciel śliwowy (Eriophyes similis),

d) guzaki (Meloidogyne spp.),

e) tarczniki (Quadraspidiotus perniciosus, Epidiaspis leperii, Pseudaulacaspis pentagonu) i inne,

2) choroby bakteryjne:

a) guzowatość korzeni (Agrobacterium tumefaciens),

b) raki drzew pestkowych (Pseudomonas syringae pv. syringae, Pseudomonas syringae pv. mors prunorum),

3) choroby grzybowe:

a) opieńka miodowa (Armillariella mellea),

b) srebrzystość liści (Chondrostereum purpureum),

c) rak drzew owocowych (Nectria galligena),

d) biała zgnilizna korzeni (Rosellinia necatrix),

e) werticilioza (Yerticillium spp.),

4) choroby wirusowe i wirozopodobne:

a) karłowatość śliwy (Prune dwarf virus - PDV),

b) nekrotyczna plamistość pierścieniowa drzew pestkowych (Prunus necrotic ringspot virus - PNRSV),

4. Brzoskwinia, morela:

1) szkodniki:

a) skośnik brzoskwiniaczek (Anarsia lineatella),

b) Capnodis tenebrionis,

c) guzaki (Meloidogyne spp.),

d) tarczniki (Quadraspidiotus perniciosus, Epidiaspis leperii, Pseudaulacaspis pentagona) i inne,

2) choroby bakteryjne:

a) guzowatość korzeni (Agrobacterium tumefaciens),

b) raki drzew pestkowych (Pseudomonas syringae pv.syringae, Pseudomonas syringae pv. mors prunorum),

3) choroby grzybowe:

a) opieńka miodowa (Armillariella mellea),

b) srebrzystość liści (Chondrostereum purpureum),

c) rak drzew owocowych (Nectria galligena),

d) biała plamistość korzeni (Rosellinia necatrix),

e) kędzierzawka liści brzoskwiń (Taphrina deformans),

f) werticilioza (Yerticillium spp.),

4) choroby wirusowe i wirozopodobne:

a) karłowatość śliwy (Prune dvarf virus -PDV),

b) nekrotyczna plamistość pierścieniowa drzew pestkowych (Prunus necrotic ringspot virus -PNRSY).

5. Wiśnia, czereśnia:

1) szkodniki:

a) Capnodis tenebrionis,

b) guzaki (Meloidogyne spp.),

c) tarczniki (Quadraspidiotus perniciosus, Epidiaspis leperii, Pseudaulacaspis pentagona) i inne.

2) choroby bakteryjne:

a) guzowatość korzeni (Agrobacterium tumefaciens),

b) raki drzew pestkowych (Pseudomonas syringae pv.syringae, Pseudomonas syringae pv. mors prunorum),

3) choroby grzybowe:

a) opieńka miodowa (Armillariella mellea),

b) srebrzystość liści (Chondrostereum purpureum),

c) rak drzew owocowych (Nectria galligena),

d) biała plamistość korzeni (Rosellinia necatrix),

e) werticilioza (Verticillium spp.),

4) choroby wirusowe i wirozopodobne:

a) karłowatość śliwy (Prune dwarf virus - PDV),

b) nekrotyczna plamistość pierścieniowa drzew pestkowych (Prunus necrotic ringspot virus -PNRSY).

6. Orzech włoski:

1) szkodniki: tarczniki (Quadraspidiotus perniciosus, Epidiaspis leperii, Pseudaulacaspis pentagona) i inne,

2) choroby bakteryjne:

a) guzowatość korzeni (Agrobacterium tumefaciens),

b) bakteryjna zgorzel orzecha włoskiego (Xanthomonas campestris pv. juglandii),

3) choroby grzybowe:

a) opieńka miodowa (Armillariella mellea),

b) rak drzew owocowych (Nectria galligena),

c) srebrzystość liści (Chondrostereum purpureum),

d) zgnilizna podstawy pnia (Phytophthora spp.),

4) choroby wirusowe i wirozopodobne: liściozwój czereśni (Cherry leaf roll virus -CLRV).

7. Leszczyna:

1) szkodniki:

a) wielkopąkowiec leszczynowy (Phytoptus avellanae),

b) tarczniki (Quadraspidiotus perniciosus, Epidiaspis leperii, Pseudaulacaspis pentagona),

2) choroby bakteryjne:

a) guzowatość korzeni (Agrobacterium tumefaciens),

b) bakterioza leszczyny (Xanhomonas campestris pv.corylina),

3) choroby grzybowe:

a) opieńka miodowa (Armillariella mellea),

b) srebrzystość liści (Chondrostereum purpureum),

c) rak drzew owocowych (Nectria galligena),

d) Phyllactina guttata,

e) werticilioza (Yerticillium spp.),

4) choroby wirusowe i wirozopodobne:

a) mozaika leszczyny (Apple mosaic virus -ApMV),

b) Hazel maculatura lineare - ML.

8. Truskawka, poziomka:

1) szkodniki:

a) węgorki (Apchelenchoides spp.),

b) niszczyk zjadliwy (Ditylenchus dipsaci),

c) Tarsonemidae,

2) choroby grzybowe:

a) zgnilizna korony truskawki (Phytophthora cactorum),

b) werticilioza (Yerticillium spp.),

3) choroby wirusowe i wirozopodobne: zielenienie płatków truskawki (Strawberry green petal phytoplasma - SGP-MLO).

9. Porzeczki, agrest:

1) szkodniki:

a) węgorki (Apchelenchoides spp.),

b) wielkopąkowiec porzeczkowy (Cecidophyopsis ribis),

2) choroby bakteryjne: guzowatość korzeni (Agrobacterium tumefaciens),

3) choroby grzybowe:

a) opieńka miodowa (Armillariella mellea),

b) gruzłek cynobrowy (Nectria cinnabarina),

c) biała zgnilizna korzeni (Rosellinia necatrix),

d) werticilioza (Yerticillium spp.),

4) choroby wirusowe i wirozopodobne: rewersja porzeczki czarnej (Black currant reversion - BRY, Black currant infectious varigation agent).

10. Malina, jeżyna:

1) szkodniki: szpeciel jeżyno wiec (Aceria essigi),

2) choroby bakteryjne:

a) włosowatość korzeni (Agrobacterium rhizogenes),

b) guzowatość korzeni (Agrobacterium tumefaciens),

c) staśmienie łodyg (Rhodococcusfascians),

3) choroby grzybowe:

a) opieńka miodowa (Armillariella mellea),

b) zamieranie pędów malin (Didymella applanata),

c) Peronospora rubi,

d) zgnilizna korzeni malin (Phytophthora fragariae var. rubi),

e) werticilioza (Yerticillium spp.),

4) choroby wirusowe i wirozopodobne:

a) krzaczasta karłowatość maliny (Raspberry bushy dwarfvirus -RBDV),

b) kędzierzawka maliny (Raspberry leafcurl virus - RLCV).

11. Winorośl:

1) szkodniki:

a) zwójka kwasigroneczka (Clysia ambiguella),

b) zwójka krzyżóweczka (Polichrosis botrana),

c) pilśniowiec winoroślowy (Eriophyes vitis),

d) opuchlaki (Othiorrynchus spp.),

e) guzaki (Meloidogyne spp.),

2) choroby grzybowe:

a) mączniak rzekomy winorośli (Plasmopara viticola),

b) mączniak prawdziwy winorośli (Uncinula necator),

c) czarna zgnilizna winorośli (Guignardia bid\velli),

3) choroby wirusowe i wirozopodobne:

a) wachlarzowatość liści winorośli (Grapevine fan leafdegeneration),

b) liściozwój winorośli (Grapevine leafroll virus -GLRV).

12. Borówka wysoka:

1) szkodniki:

a) szpeciel pączkowy borówki (Aceria \accinii),

b) pryszczarek borówkowy (Dasyneura \accinii),

c) opuchlaki (Othiorrynchus spp.),

2) choroby grzybowe:

a) zamieranie pędów borówki wysokiej (Godronia cassandrae),

b) zgorzel pędów borówki wysokiej (Phomopsis vaccinii),

3) choroby wirusowe i wirozopodobne:

a) wąskolistność borówki (Blueberry shoestring virus),

b) nekrotyczna plamistość pierścieniowa borówki (Necrotic ringspot wywoływany przez Tobacco ringspot virus TobRSV),

c) miotlastość borówki (Blueberry witches broom).

13. Żurawina:

1) szkodniki:

a) miseczniki i tarczniki (Aspidiotus ancylus, Lecanium nigrofasciatum, Lepidosaphes ulmi),

b) opuchlaki (Othiorrynchus spp.),

2) choroby bakteryjne: guzowatość korzeni (Agrobacterium tumefaciens var. rubi).

3) choroby grzybowe:

a) zamieranie wierzchołków pędów (Monilinia oxycocci),

b) różowienie kwiatów (Exobasidium oxycocci),

4) choroby wirusowe i wirozopodobne: plamistość pierścieniowa żurawiny (Ringspot of cranberry).