Ustawa o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich - Rozdział 3

Ustawa o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich - Rozdział 3 Księgi i rejestry zwierząt hodowlanych



Art. 13
1. Księgi prowadzi się odrębnie dla poddawanych ocenie wartości użytkowej:

1) ras, linii hodowlanych albo odmian w obrębie rasy oraz płci koni, bydła, świń, owiec i kóz;

2) rodów drobiu w poszczególnych jego gatunkach;

3) każdego z gatunków zwierząt futerkowych;

4) linii hodowlanych pszczół.

2. Księga dzieli się na część główną i część wstępną.

3. Część główna księgi może być podzielona na rozdziały, do których zwierzęta są wpisywane w zależności od cech użytkowych.

4. Jeżeli część główna księgi jest podzielona na rozdziały, to wpisy o zwierzętach czystorasowych przenoszone z księgi zagranicznej do księgi prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dla danej rasy są dokonywane w odpowiednim rozdziale, w zależności od cech użytkowych tych zwierząt.

5. Zwierzę, w tym matkę pszczelą, stado zwierząt futerkowych oraz ród drobiu wpisuje się tylko do jednej księgi prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 14
1. Księgi bydła, świń, owiec, kóz i koniowatych są prowadzone na podstawie przepisów Unii Europejskiej dotyczących prowadzenia ksiąg hodowlanych.

2. Dla buhajów ras zagrożonych może być prowadzona część wstępna księgi.
Art. 15
Koniowate przywożone z terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej rejestruje się lub wpisuje do odpowiedniej księgi lub rejestru, które są prowadzone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pod tym samym imieniem, wpisując inicjały państwa urodzenia określone w umowach międzynarodowych. Do pierwotnego imienia zwierzęcia może być dodane, przed lub po nim, inne imię, jeżeli imię oryginalne przez całe życie zwierzęcia będzie podawane w nawiasie, a państwo jego urodzenia będzie wskazywane przez podanie jego inicjałów określonych w umowach międzynarodowych.
Art. 16
1. Do części głównej księgi prowadzonej dla drobiu, zwierząt futerkowych i pszczół mogą być wpisywane rody drobiu, stada zwierząt futerkowych lub matki pszczele, które:

1) pochodzą co najmniej od dwóch pokoleń przodków tej samej rasy, odmiany w obrębie rasy, stada, rodu lub linii hodowlanej, wpisanych do księgi prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub zagranicznej;

2) zostały zidentyfikowane w sposób określony w art. 10 ust. 4.

2. Do części wstępnej księgi, o której mowa w ust. 1, mogą być wpisywane rody drobiu, stada zwierząt futerkowych lub matki pszczele, które:

1) zostały zidentyfikowane w sposób określony w art. 10 ust. 4;

2) odpowiadają standardowi hodowlanemu;

3) spełniają minimalne wymagania określone dla danej księgi.
Art. 17
1. Księgi bydła, świń, owiec, kóz i koniowatych są prowadzone przez związek hodowców lub inny podmiot, które zostały uznane przez ministra właściwego do spraw rolnictwa.

2. Minister właściwy do spraw rolnictwa dokonuje uznania, o którym mowa w ust. 1, w drodze decyzji administracyjnej, na wniosek związku hodowców lub innego podmiotu, jeżeli ten związek lub podmiot spełniają wymagania określone w przepisach Unii Europejskiej dotyczących uznawania organizacji prowadzących lub zakładających księgi hodowlane.

3. Do wniosku dołącza się:

1) statut lub umowę, na podstawie których działa związek hodowców lub inny podmiot;

2) odpis z Krajowego Rejestru Sądowego;

3) regulamin wpisu do danej księgi;

4) oświadczenie o:

a) liczbie zwierząt gospodarskich, dla których mają być prowadzone księgi, znajdujących się w posiadaniu członków związku lub innego podmiotu,

b) spełnieniu wymagań określonych w przepisach Unii Europejskiej dotyczących uznawania organizacji prowadzących lub zakładających księgi hodowlane.

4. Związek hodowców lub inny podmiot prowadzące księgę, o której mowa w ust. 1, składają ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa coroczne sprawozdanie zawierające informacje określone w przepisach wydanych na podstawie art. 23 do dnia 31 marca roku następnego.

5. Minister właściwy do spraw rolnictwa cofa, w drodze decyzji administracyjnej, uznanie, o którym mowa w ust. 2, jeżeli podmiot prowadzący księgę:

1) nie spełnia wymagań określonych w przepisach Unii Europejskiej dotyczących uznawania organizacji prowadzących lub zakładających księgi hodowlane lub

2) w sposób rażący narusza przepisy określające sposób prowadzenia księgi i dokonywania w niej wpisów, w szczególności przepisy art. 24 ust. 1 lub art. 25 ust. 1, lub

3) nie składa sprawozdania, o którym mowa w ust. 4, lub

4) składa sprawozdanie niezawierające informacji określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 23.

6. W przypadku gdy decyzja, o której mowa w ust. 5, stanie się ostateczna, podmiot, który dotychczas prowadził tę księgę, przekazuje niezwłocznie dokumentację związaną z jej prowadzeniem Krajowemu Centrum Hodowli Zwierząt.
Art. 18
1. Księgi drobiu, zwierząt futerkowych i pszczół są prowadzone przez związek hodowców lub inny podmiot po uzyskaniu zgody ministra właściwego do spraw rolnictwa na ich prowadzenie.

2. Minister właściwy do spraw rolnictwa wydaje zgodę, o której mowa w ust. 1, w drodze decyzji administracyjnej, na wniosek związku hodowców lub innego podmiotu, jeżeli założenia i cele hodowlane określone w krajowym programie hodowlanym mogą być zrealizowane przez ten związek lub podmiot, a liczba zwierząt znajdujących się w posiadaniu członków związku hodowców lub innego podmiotu jest wystarczająca do realizacji tego programu.

3. Do wniosku dołącza się:

1) krajowy program hodowlany;

2) wzorzec rasy, odmiany, stada zwierząt futerkowych, rodu lub linii hodowlanej oraz standard hodowlany dla części wstępnej księgi;

3) opis sposobu identyfikacji zwierząt;

4) zakres informacji o zwierzętach wpisywanych do księgi;

5) zakres prowadzenia oceny wartości użytkowej niezbędny do realizacji programu;

6) opis metody prowadzenia oceny wartości hodowlanej;

7) opis sposobu prowadzenia selekcji oraz zasady doboru zwierząt do kojarzeń;

8) opis systemu kontroli danych o zwierzętach wpisanych do ksiąg;

9) regulamin wpisu do danej księgi;

10) minimalne wymagania, jakie powinny spełniać zwierzęta wpisywane do części wstępnej księgi;

11) oświadczenie o liczbie zwierząt danej rasy, odmiany, danego stada zwierząt futerkowych, rodu lub danej linii hodowlanej, znajdujących się w posiadaniu członków związku hodowców lub innego podmiotu, które będą uczestniczyły w realizacji krajowego programu hodowlanego.

4. Minister właściwy do spraw rolnictwa może odmówić wydania zgody na prowadzenie księgi, o której mowa w ust. 1, jeżeli wydanie takiej zgody zagroziłoby zachowaniu rasy lub realizacji krajowego programu hodowlanego dla gatunku, rasy, odmiany, rodu, linii, płci lub stada, dla których prowadzi się księgę.

5. Związek hodowców lub inny podmiot prowadzące księgę, o której mowa w ust. 1, składają ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa coroczne sprawozdanie zawierające informacje określone w przepisach wydanych na podstawie art. 23 do dnia 31 marca roku następnego.

6. Minister właściwy do spraw rolnictwa cofa, w drodze decyzji administracyjnej, zgodę, o której mowa w ust. 2, jeżeli podmiot prowadzący księgę:

1) w sposób rażący narusza przepisy określające sposób prowadzenia księgi i dokonywania w niej wpisów, w szczególności przepisy art. 24 ust. 1 lub art. 25 ust. 1, lub

2) nie składa sprawozdania, o którym mowa w ust. 5, lub

3) składa sprawozdanie niezawierające informacji określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 23.

7. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, dodatkowe wymagania, jakie powinny spełniać związki hodowców lub inne podmioty ubiegające się o prowadzenie księgi, o której mowa w ust. 1, w tym warunki i sposób prowadzenia księgi oraz wiedzę fachową niezbędną do jej prowadzenia, mając na względzie zapewnienie prawidłowości prowadzonej hodowli i uzyskiwanie zwierząt o wysokiej wartości użytkowej lub hodowlanej.
Art. 19
1. Jeżeli krajowy program hodowlany dla gatunku, rasy, odmiany, rodu, linii, płci lub stada, dla których prowadzi się księgę, o której mowa w art. 17 i 18, nie może być realizowany, związek hodowców lub inny podmiot prowadzące księgę składają do ministra właściwego do spraw rolnictwa wniosek o wydanie zgody na zakończenie prowadzenia księgi.

2. Minister właściwy do spraw rolnictwa wydaje, w drodze decyzji administracyjnej, zgodę, o której mowa w ust. 1.

3. W przypadku gdy decyzja, o której mowa w ust. 1 oraz w art. 18 ust. 6, stanie się ostateczna, podmiot, który dotychczas prowadził tę księgę, przekazuje niezwłocznie dokumentację związaną z jej prowadzeniem Krajowemu Centrum Hodowli Zwierząt.
Art. 20
1. Rejestr jest prowadzony dla zwierząt gospodarskich, stad zwierząt futerkowych, rodów lub linii hodowlanych pochodzących z krzyżowania.

2. Rejestry świń są prowadzone na podstawie przepisów Unii Europejskiej dotyczących prowadzenia rejestrów świń.

3. Do rejestru mogą być wpisywane zwierzęta gospodarskie, stada zwierząt futerkowych, rody lub linie hodowlane, które pochodzą od rodziców spełniających wymagania określone w programie krzyżowania zwierząt gospodarskich i zostały zidentyfikowane po urodzeniu w sposób określony dla danego rejestru.
Art. 21
1. Rejestry świń są prowadzone przez związek hodowców lub inny podmiot, które zostały uznane przez ministra właściwego do spraw rolnictwa.

2. Minister właściwy do spraw rolnictwa dokonuje uznania, o którym mowa w ust. 1, w drodze decyzji administracyjnej, na wniosek związku hodowców lub innego podmiotu, jeżeli ten związek lub podmiot spełniają wymagania określone w przepisach Unii Europejskiej dotyczących uznawania organizacji prowadzących lub zakładających rejestry świń.

3. Do wniosku dołącza się:

1) statut lub umowę, na podstawie których działa związek hodowców lub inny podmiot;

2) odpis z Krajowego Rejestru Sądowego;

3) regulamin prowadzenia danego rejestru;

4) oświadczenie o:

a) liczbie zwierząt, które mają uczestniczyć w realizacji programu krzyżowania zwierząt znajdujących się w posiadaniu członków związku lub innego podmiotu,

b) spełnieniu wymagań określonych w przepisach Unii Europejskiej dotyczących uznawania organizacji prowadzących lub zakładających rejestry świń.

4. Związek hodowców lub inny podmiot prowadzące rejestr, o którym mowa w ust. 1, składają ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa coroczne sprawozdanie zawierające informacje określone w przepisach wydanych na podstawie art. 23 do dnia 31 marca roku następnego.

5. Minister właściwy do spraw rolnictwa cofa, w drodze decyzji administracyjnej, uznanie, o którym mowa w ust. 2, jeżeli podmiot prowadzący rejestr:

1) nie spełnia wymagań określonych w przepisach Unii Europejskiej dotyczących uznawania organizacji prowadzących lub zakładających rejestry świń lub

2) w sposób rażący narusza przepisy określające sposób prowadzenia rejestru i dokonywania w nim wpisów, w szczególności przepisy art. 24 ust. 1 lub art. 25 ust. 1, lub

3) nie składa sprawozdania, o którym mowa w ust. 4, lub

4) składa sprawozdanie niezawierające informacji określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 23.
Art. 22
1. Rejestry zwierząt gospodarskich, innych niż świnie, są prowadzone przez związki hodowców lub inne podmioty, po uzyskaniu zgody ministra właściwego do spraw rolnictwa na ich prowadzenie.

2. Minister właściwy do spraw rolnictwa wydaje zgodę, o której mowa w ust. 1, w drodze decyzji administracyjnej, na wniosek związku hodowców lub innego podmiotu, jeżeli założenia programu krzyżowania zwierząt mogą być zrealizowane przez ten związek lub podmiot, a liczba zwierząt objętych oceną wartości użytkowej, które znajdują się w rejestrze, jest wystarczająca do realizacji tego programu.

3. Do wniosku dołącza się:

1) program krzyżowania zwierząt zawierający:

a) określenie cech użytkowych podlegających doskonaleniu,

b) opis komponentów i metod krzyżowania,

c) zasady doboru zwierząt do kojarzeń;

2) opis sposobu identyfikacji zwierząt;

3) opis systemu rejestracji danych o pochodzeniu zwierząt;

4) zakres informacji o zwierzętach wpisywanych do rejestru;

5) zakres prowadzenia oceny wartości użytkowej niezbędny do realizacji programu;

6) opis systemu kontroli danych o zwierzętach wpisanych do rejestru;

7) regulamin prowadzenia tego rejestru;

8) oświadczenie o liczbie zwierząt znajdujących się w posiadaniu członków związku hodowców lub innego podmiotu, które mają uczestniczyć w realizacji programu krzyżowania zwierząt.

4. Związek hodowców lub inny podmiot prowadzące rejestry, o których mowa w ust. 1, składają ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa coroczne sprawozdanie zawierające informacje określone w przepisach wydanych na podstawie art. 23 do dnia 31 marca roku następnego.

5. Minister właściwy do spraw rolnictwa cofa, w drodze decyzji administracyjnej, zgodę, o której mowa w ust. 2, jeżeli podmiot prowadzący rejestr:

1) w sposób rażący narusza przepisy określające sposób prowadzenia rejestru i dokonywania w nim wpisów, w szczególności przepisy art. 24 ust. 1 lub art. 25 ust. 1, lub

2) nie składa sprawozdania, o którym mowa w ust. 4, lub

3) składa sprawozdanie niezawierające informacji określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 23.

6. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, dodatkowe wymagania, jakie powinny spełniać związki hodowców lub inne podmioty ubiegające się o prowadzenie rejestrów, o których mowa w ust. 1, w tym warunki i sposób prowadzenia rejestru oraz wiedzę fachową niezbędną do prowadzenia tego rejestru, a w przypadku bydła, koni, owiec, kóz, pszczół i stad zwierząt futerkowych minimalną liczebność pogłowia zwierząt niezbędną do prowadzenia rejestru, mając na względzie zapewnienie prawidłowości prowadzonej hodowli i uzyskiwanie zwierząt o wysokiej wartości użytkowej lub hodowlanej.
Art. 23
Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, zakres informacji oraz sposób składania sprawozdania, o którym mowa w art. 17 ust. 4, art. 18 ust. 5, art. 21 ust. 4 i art. 22 ust. 4, mając na względzie zapewnienie rzetelnej wiedzy o sposobie prowadzenia przez związki hodowców lub inne podmioty tych ksiąg lub rejestrów.
Art. 24
1. Nie odmawia się wpisania do księgi lub rejestru zwierząt gospodarskich, w tym przywiezionych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które spełniają warunki wpisu.

2. Za dokonanie wpisu zwierząt gospodarskich do ksiąg i rejestrów związek hodowców lub inny podmiot, prowadzące księgę lub rejestr, mogą pobierać opłatę w wysokości nieprzekraczającej maksymalnej kwoty określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 27. Do opłaty przepis art. 7 ust. 6 stosuje się odpowiednio.

3. Opłata, o której mowa w ust. 2, stanowi przychód podmiotu prowadzącego księgę lub rejestr.
Art. 25
1. Związek hodowców lub inny podmiot, prowadzące księgę lub rejestr:

1) informują o warunkach, jakie powinny być spełnione, aby uzyskać wpis zwierząt gospodarskich do księgi lub rejestru;

2) wydają na wniosek hodowcy zaświadczenie potwierdzające dokonanie wpisu zwierząt gospodarskich do księgi lub rejestru.

2. Za wydanie zaświadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, związek hodowców lub inny podmiot, prowadzące księgę lub rejestr, mogą pobierać opłatę w wysokości nieprzekraczającej maksymalnej kwoty określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 27. Do opłaty przepis art. 7 ust. 6 stosuje się odpowiednio.

3. Opłata, o której mowa w ust. 2, stanowi przychód podmiotu prowadzącego księgę lub rejestr.
Art. 26
1. Zwierzęta hodowlane z gatunków bydło, owce, kozy i świnie oraz ich materiał biologiczny, a także materiał biologiczny koniowatych, mogą być przedmiotem handlu, jeżeli są zaopatrzone w świadectwo potwierdzające ich pochodzenie, o którym mowa w przepisach Unii Europejskiej dotyczących świadectw obowiązujących w handlu.

2. Zwierzęta hodowlane z gatunku bydło mogą być wprowadzane do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli są zaopatrzone w świadectwa, o których mowa w ust. 1.

3. W świadectwo zaopatruje się zwierzęta i materiał biologiczny podczas transportu. Świadectwo to jest przechowywane co najmniej 12 miesięcy od dnia jego wydania.

4. Świadectwo, o którym mowa w ust. 1 i 2, jest wydawane przez związek hodowców lub inny podmiot prowadzący daną księgę lub rejestr, a świadectwo, w które zaopatruje się materiał biologiczny - również przez podmioty, o których mowa w ust. 8.

5. Za wydanie świadectwa podmiot uprawniony do jego wydawania może pobierać opłatę w wysokości nieprzekraczającej maksymalnej kwoty określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 27. Do opłaty przepis art. 7 ust. 6 stosuje się odpowiednio.

6. Opłata, o której mowa w ust. 5, stanowi przychód podmiotu wydającego świadectwo.

7. Każdą partię materiału biologicznego wprowadzaną do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zaopatruje się w dokument handlowy zawierający:

1) dane umożliwiające identyfikację dawcy lub dawców tego materiału;

2) termin pobrania lub produkcji tego materiału;

3) informacje o producencie i odbiorcy tego materiału;

4) w przypadku zarodków i nasienia bydła dodatkowo:

a) wyniki oceny wartości hodowlanej buhaja przeprowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli ocena taka została przeprowadzona, lub

b) wyniki międzynarodowej oceny wartości hodowlanej przeprowadzonej przez organ referencyjny, o którym mowa w przepisach Unii Europejskiej dotyczących oceny wartości użytkowej i hodowlanej bydła,

c) w przypadku buhajów rasy holsztyńsko-fryzyjskiej, wyniki międzynarodowej oceny wartości hodowlanej udostępnione na stronie internetowej związku hodowców lub innego podmiotu, które zostały upoważnione przez ministra właściwego do spraw rolnictwa do prowadzenia oceny wartości hodowlanej bydła tej rasy,

d) wyniki badania na nosicielstwo wad genetycznych buhaja, jeżeli badanie takie zostało przeprowadzone.

8. Dokument handlowy jest wydawany przez podmioty wprowadzające materiał biologiczny do obrotu, które:

1) uzyskały zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie pozyskiwania, konfekcjonowania, przechowywania i dostarczania lub przechowywania i dostarczania nasienia, lub

2) prowadzą działalność w zakresie pozyskiwania, konserwowania, przechowywania i dostarczania lub przechowywania i dostarczania komórek jajowych lub zarodków, zgodnie z przepisami o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.

9. Do wydawania świadectwa i dokumentu handlowego stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o wydawaniu zaświadczeń.
Art. 27
Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, maksymalną wysokość opłat, o których mowa w art. 24 ust. 2, art. 25 ust. 2 i art. 26 ust. 5, mając na względzie koszty wynikające bezpośrednio z czynności wykonywanych przy wpisie do ksiąg lub rejestrów lub wydawaniu zaświadczeń lub świadectw.
Art. 28
1. Rasy zagrożone obejmuje się ochroną zasobów genetycznych polegającą na utrzymywaniu żywych zwierząt gospodarskich lub gromadzeniu i przechowywaniu materiału biologicznego pochodzącego od tych zwierząt.

2. Ochrona zasobów genetycznych jest prowadzona w sposób określony w programie ochrony zasobów genetycznych. Program ten określa:

1) cel, jaki ma zostać osiągnięty w wyniku jego realizacji;

2) zakres i metody służące jego realizacji;

3) zakres kriokonserwacji materiału biologicznego i sposób wykorzystania tego materiału.

3. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, podmiot upoważniony do:

1) realizacji lub koordynacji działań w zakresie ochrony zasobów genetycznych w zależności od poszczególnych gatunków zwierząt gospodarskich lub

2) gromadzenia i przechowywania materiału biologicznego podlegającego kriokonserwacji

– mając na względzie zapewnienie prawidłowej realizacji działań w zakresie ochrony zasobów genetycznych oraz prawidłowych warunków gromadzenia i przechowywania materiału biologicznego poszczególnych gatunków zwierząt gospodarskich.

4. Podmiot, o którym mowa w ust. 3:

1) przy tworzeniu i realizacji programu ochrony zasobów genetycznych poszczególnych gatunków zwierząt gospodarskich współdziała ze związkiem hodowców lub innym podmiotem, prowadzącymi daną księgę;

2) informuje właściwego miejscowo powiatowego lekarza weterynarii o liczbie i miejscu utrzymywania zwierząt gospodarskich poszczególnych gatunków objętych ochroną zasobów genetycznych.